پایان نامه تحول مفهوم اجماع در تاریخ اندیشه سیاسی اسلام


چکیده

مفاهیم از عمده ابزارهای معنابخشی به جهان و از مهمترین ابزارهای ساخت اندیشه هستند. مفاهیم وقتی در بستر گفتمان­ها قرار می­گیرند کاربرد آن­ها عوض می­شود. در این پژوهش از دیدگاه تبارشناسی به تحول مفهوم اجماع در تاریخ اندیشه سیاسی شیعه می­پردازیم. متعاقب انقلاب مشروطه، با گذار از ساخت قدرت سنتی به ساخت قدرت جدید و تحول روابط قدرت ـ دانش، مفهوم اجماع نیز متحول می­شود. به گونه­ای که می­توان گفت انقلاب مشروطه نقطه عطف تحول مفهوم اجماع است.

  مفهوم اجماع در بستر گفتمان قبل از مشروطه در هیأتی نخبه­گرایانه و متصلب، صرفاً در استنباط احکام فردی بروز کرد، لیکن در نتیجه­ی تحول روابط قدرت ـ‌ دانش در بستر گفتمان جدید،  برداشتی متوازنی از منطق نخبه­گرایی و دمکراتیک در استنباط احکام زندگی جمعی از مفهوم اجماع حاکم شد. این پایان­نامه با چنین فرضیه­ای تلاش می­کند تحول مفهوم اجماع را با استناد به شواهد و جریان­های فکری نشان دهد.

کلید واژه ها: اجماع، اندیشه سیاسی شیعه،‌ تبارشناسی، گفتمان     

 فهرست مطالب

 فصل اول:‌ کلیات پژوهش

  1. 1. بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………..10
  2. 2. اهمیت و ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………….11
  3. 3. پیشینه و ادبیات تحقیق……………………………………………………………………………………..12

   3ـ1. ادبیات تاریخی…………………………………………………………………………………………………………12

   3ـ2. ادبیات نظری…………………………………………………………………………………………………………..16

   3ـ3. ادبیات روشی…………………………………………………………………………………………………………..19

  1. 4. سوال………………………………………………………………………………………………………………….20

5.‌ فرضیه­…………………………………………………………………………………………………………………………..21

  1. 6. روش ……………………………………………………………………………………………………………………21
  2. 7. مشکلات و موانع …………………………………………………………………………………………………..22
  3. سازماندهی ………………………………………………………………………………………………………….22

 فصل دوم: چارچوب نظری و روشی

  1. چارچوب نظری: نظریه حساب و احتمالات آیه الله محمد باقر صدر………………………………….28

2.چارچوب روشی(تبارشناسی فوکو)…………………………………………………………………………………….31

2ـ1. قدرت و دانش ……………………………………………………………………………………………………………37

2ـ2. گفتمان و قدرت …………………………………………………………………………………………………………41

2ـ3. رویکرد این پژوهش…………………………………………………………………………………………………….50

 فصل سوم: منطق نخبه گرایی اجماع؛ روش استنباط احکام زندگی فردی

 سیمای عمومی تشیع ……………………………………………………………………………………….59

  1ـ‌1.‌عصمت ……………………………………………………………………………………………………….60

  1ـ2. امامت ……………………………………………………………………………………………………61

  1ـ3. بازتاب در نظریه اجماع …………………………………………………………………………………62

  1. بستر و زمینه تاریخی …………………………………………………………………………………………64
  2. گفتمان نخبه گرایانه مبتی بر احکام فردی ………………………………………………………………72
  3. برداشت اولیه از مفهوم اجماع ……………………………………………………………………………..76

4ـ1. تعریف اجماع و اقسام آن …………………………………………………………………………………………….78

4ـ2. شاخص بندی مفهوم اجماع در برداشت اولیه …………………………………………………………………80

   4ـ 2ـ1. موضوع اجماع(امر فردی) ……………………………………………………………………………………81

   4ـ2ـ2. روش اثبات اجماع (تضمنی)………………………………………………………………………………….88

       4ـ2ـ2ـ1. اجماع تضمنی لطفی …………………………………………………………………………………….91

       4ـ2ـ2ـ2. اجماع تضمنی مجهول النسب ……………………………………………………………………….92

  4ـ2ـ3.گستره حجیت تمسک به اجماع (مسائل عقلی ـ اعتقادی) …………………………………………..95

  4ـ2ـ4.کاربرد اجماع (رواج اجماع منقول) ………………………………………………………………………..100

      4ـ2ـ4ـ1. تساهل در نقل اجماع ………………………………………………………………………………….102

      4ـ2ـ4ـ2. اختلاف در پذیرش اجماعهای دیگران …………………………………………………………..103

      4ـ2ـ4ـ3. رکود فقه …………………………………………………………………………………………………..103

برای دانلود پایان نامه اینجا کلیک کنید

مطالب مشابه را هم ببینید
فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید !
سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید