دانلود پایان نامه ارشد درباره:روش ­شناسی تفسیر موضوعی آیت­ الله جوادی آملی


متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآنی

گرایش :قرآن و حدیث

عنوان : روش ­شناسی تفسیر موضوعی آیت­ الله جوادی آملی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

دانشکده علوم انسانی، گروه قرآن و حدیث

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

در رشته علوم قرآنی

گرایش: قرآن و حدیث

 

عنوان:

روش­ شناسی تفسیر موضوعی آیت ­الله جوادی آملی

 

استاد راهنما:

دکترحمید محمد قاسمی

 

استاد مشاور:

دکتر سید احمد میریان

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان………………………………………………………………………………………………….. صفحه

چکیده …………………………………………………………………………………………………………. 1

فصل اول: کلیات و مفهوم شناسی

بخش اول: کلیات ………………………………………………………………………………………….. 3

1-1-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 3

1-1-2- بیان مسأله………………………………………………………………………………………… 4

1-1-3- سوال های تحقیق……………………………………………………………………………….. 5

1-1-3-1- سوال اصلی تحقیق…………………………………………………………………………. 5

1-1-3-2- سؤالات فرعی تحقیق……………………………………………………………………… 5

1-1-4- فرضیه های تحقیق………………………………………………………………………………. 5

1-1-5- هدف تحقیق…………………………………………………………………………………….. 6

1-1-6- روش تحقیق…………………………………………………………………………………….. 6

1-1-7- پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………….. 6

1-1-8- مشکلات و موانع تحقیق……………………………………………………………………… 7

بخش دوم: تفسیر و مباحثی درباره آن…………………………………………………………………. 8

1-2-1- تفسیر در لغت…………………………………………………………………………………… 8

1-2-2- تفسیر در اصطلاح……………………………………………………………………………… 9

1-2-3- کاربرد واژه­ی تفسیر در قرآن………………………………………………………………… 10

1-2-4- جایگاه علم تفسیر………………………………………………………………………………. 10

1-2-5- تاریخ و پیشینه تفسیر………………………………………………………………………….. 11

1-2-5- روش، منهج در لغت و اصطلاح…………………………………………………………….. 12

1-2-6- عوامل موثر در گوناگونی روش های تفسیری……………………………………………. 13

1-2-7- منابع تفسیری……………………………………………………………………………………. 14

1-2-8- ضرورت شناخت دقیق منابع تفسیر………………………………………………………… 14

بخش سوم: زندگی نامه……………………………………………………………………………………. 15

1-3-1- تولد و دوران کودکی…………………………………………………………………………… 15

1-3-2- دوران نوجوانی و جوانی استاد……………………………………………………………….. 15

1-3-3- آشنایی با شهید مطهری………………………………………………………………………… 17

1-3-4- عزیمت به قم……………………………………………………………………………………. 18

1-3-5- آشنایی با علامه طباطبائی………………………………………………………………………. 18

1-3-6- خصوصیات اخلاقی استاد از زبان خودشان………………………………………………. 18

1-3-7- علاقه استاد به امام خمینی (ره) از زبان خودشان………………………………………… 19

1-3-8- تدریس……………………………………………………………………………………………. 20

1-3-9- ویژگیهای تدریس تفسیری آیت الله جوادی آملی……………………………………….. 21

1-3-10- روش و سلوک علمی استاد جوادی آملی……………………………………………….. 21

1-3-11- آثار و تالیفات………………………………………………………………………………….. 23

1-3-12- مراحل پژوهشی تفسیر موضوعی از دید آیت الله جوادی آملی……………………. 24

1-3-13- فهرست اجمالی مطالب تفاسیر موضوعی استاد جوادی آملی………………………. 26

1-3-14- انگیزه ی استاد از تالیف  کتب تفسیری………………………………………………….. 27

1-3-15- فعالیت ها و مواضع فرهنگی و سیاسی آیت الله جوادی آملی………………………. 28

1-3-16- استعفا از امامت جمعه……………………………………………………………………….. 29

فصل دوم: تفسیر موضوعی و مباحثی پیرامون آن

2-1- مفهوم شناسی تفسیر موضوعی…………………………………………………………………… 31

2-2- پیشینه تفسیر موضوعی…………………………………………………………………………….. 34

2-3- تفسیر موضوعی در قرآن و احادیث……………………………………………………………. 35

2-4- تفسیر موضوعی در آثار اندیشمندان مسلمان…………………………………………………. 38

2-5- شیوه تفسیر موضوعی………………………………………………………………………………. 39

2-5-1- شیوه خدا محوری………………………………………………………………………………. 39

2-5-2- روش تسلسل طبیعی…………………………………………………………………………… 40

2-5-3- شیوه موضوع مداری……………………………………………………………………………. 41

2-5-4- شیوه توحیدی……………………………………………………………………………………. 42

2-6- ضرورت و اهمیت تفسیر موضوعی…………………………………………………………….. 44

2-7- ویژگی های تفسیر موضوعی…………………………………………………………………….. 47

2-8- فواید تفسیر موضوعی……………………………………………………………………………… 49

2-9- امتیازات تفسیر موضوعی………………………………………………………………………….. 49

2-10- امتیاز ات تفسیر ترتیبی………………………………………………………………………….. 53

2-11- بررسی روش تفسیر قرآن به قرآن و روش تفسیر موضوعی……………………………. 54

2-12- اقسام تفسیر موضوعی…………………………………………………………………………… 57

2-13- آسیب شناسی تفسیر موضوعی………………………………………………………………… 64

2-13-1- آسیب های مرحله انتخاب موضوع……………………………………………………….. 64

2-13-2- آسیب های مرحله جمع آوری آیات…………………………………………………….. 66

2-14- آسیب های مرحله تفسیر ترتیبی………………………………………………………………. 67

2-15- آسیب های مرحله نظر پردازی………………………………………………………………… 72

2-16- بررسی رابطه تفسیر موضوعی با تفسیر ترتیبی…………………………………………….. 73

2-17- تفاوتهای تفسیر ترتیبی با موضوعی………………………………………………………….. 77

2-18- تفسیر موضوعی در بوته نقد……………………………………………………………………. 78

 

فصل سوم: وبژگی­های تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی

3-1-بخش اول: روش تفسیری در تفاسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی…………………… 82

3-1-1- کاربرد روش قرآن به قرآن در تفسیر موضوعی………………………………………….. 82

3-1-2- بهره گیری از روش قرآن به سنت در بررسی موضوعی……………………………….. 84

3-1-3- استفاده از مباحث کلامی………………………………………………………………………. 85

3-1-4- بهره جستن از روش عرفانی…………………………………………………………………. 87

3-1-4-1- ابن عربی در تفاسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی……………………………….. 89

3-1-5- استفاده از مباحث فقهی……………………………………………………………………….. 90

3-2- بخش دوم: ویژگی های تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی………………………….. 92

3-2-1- پاسخگویی به مشکلات و مباحث مطرح در جامعه…………………………………….. 92

3-2-2- استفاده از گرایش ادبی………………………………………………………………………… 92

3-2-3- طرح مباحث لغوی……………………………………………………………………………… 95

3-2-4- تصحیح نقد آراء حکما………………………………………………………………………… 96

3-2-5- نقد و یا تایید نظرات فیلسوفان غربی………………………………………………………. 96

3-2-6- نقد و یا استفاده از نظرات مفسران اهل سنت…………………………………………….. 98

3-2-7- نقد نظرات آراء حکما…………………………………………………………………………. 100

3-2-8- پاسخ به شبهات…………………………………………………………………………………. 102

3-2-9- استفاده از مباحث علمی………………………………………………………………………. 109

3-2-11- حفظ حرمت اندیشمندان……………………………………………………………………. 112

3-2-12- مقایسه شیوه ای تفسیرموضوعی آیت الله جوادآملی با دیگر تفاسیر موضوعی…… 112

3-2-12-1- وجه اشتراک……………………………………………………………………………….. 113

3-2-12-2- اختلافات…………………………………………………………………………………… 114

3-3- بخش سوم: نمونه هایی از تفسیر موضوعی در آثار آیت الله جوادی…………………….. 115

3-3-1- تفسیرموضوعی در مباحث اعتقادی…………………………………………………………. 115

3-3-1-1- توحید در قرآن……………………………………………………………………………… 115

3-3-1-1-1- قرآن و راه های شناخت خدا………………………………………………………… 115

3-3-1-1-2- نمونه هایی از براهین توحیدی در قرآن……………………………………………. 116

3-3-1-1-3- شرک و پیامدهای آن…………………………………………………………………… 123

3-3-1-2- معاد در قرآن………………………………………………………………………………… 129

3-3-1-2-1- اثبات معاد………………………………………………………………………………… 131

3-3-1-2-2- خلقت کنونی بهشت و جهنم………………………………………………………… 136

3-3-1-2-3- حکمت لذت های جسمانی در بهشت…………………………………………….. 139

3-3-1-2-4- راز آفرینش دوزخ……………………………………………………………………… 140

3-3-1-3- وحی و نبوّت در قرآن…………………………………………………………………….. 142

3-3-1-3-1- قرآن و کیفیت وحی الهی…………………………………………………………….. 143

3-3-1-3-2- ضرورت نبوّت………………………………………………………………………….. 145

3-3-1-3-4- علت بشری بودن پیامبران و امامان…………………………………………………. 146

3-3-1-3-5- عصمت مخصوص پیامبران و امامان………………………………………………… 148

3-3-1-3-6- علّت توسل به پیامبر (ص) و ائمه اطهار…………………………………………… 149

3-3-2- تفسیر موضوعی در مباحث اخلاقی………………………………………………………… 152

3-3-2-1- اهمیت اخلاق از نظر قرآن و عترت……………………………………………………. 152

3-3-2-2- شناسنامه اخلاق……………………………………………………………………………… 153

3-3-2-3- فضائل اخلاقی………………………………………………………………………………. 154

3-3-2-4- رذایل اخلاقی……………………………………………………………………………….. 160

3-3-3- تفسیر موضوعی در مباحث اجتماعی و سیاسی………………………………………….. 166

3-3-3-1- علل اجتماعی زیستن انسان………………………………………………………………. 166

3-3-3-2- اجتماعی بودن دین اسلام…………………………………………………………………. 166

3-3-3-3- مسائل اجتماعی در قرآن………………………………………………………………….. 168

3-3-3-3-1- اقتصاد…………………………………………………………………………………….. 168

3-3-3-3-2- قرآن و امور نظامی……………………………………………………………………… 170

3-3-3-4- قرآن و تقدّم هدایت فرد بر اجتماع…………………………………………………….. 172

3-3-3-5- حق و عدل…………………………………………………………………………………… 174

3-3-3-6- عوامل شکوفایی جامعه……………………………………………………………………. 177

3-3-3-7- نقش قرآن در هدایت های سیاسی……………………………………………………… 179

3-3-3-8- تفکّر جدایی دین از سیاست……………………………………………………………… 181

3-3-3-9- لغو دموکراسی در فرهنگ قرآنی………………………………………………………… 183

3-3-3-10- نقش قرآن در هدایت اقتصادی بشر………………………………………………….. 184

3-3-3-11- تأثیر فقر و محرومیت در اقتصاد جامعه……………………………………………… 186

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………. 188

پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………….. 190

منابع و ماخذ………………………………………………………………………………………………….. 191

چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………. 197

 

چکیده:

موضوع این تحقیق به روش شناسی تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی اختصاص دارد. استاد عبدالله جوادی آملی از جمله اندیشمندانی است که با جامعیت علمی و قلم رسای خود در نشر معارف الهی آثار ارزشمندی را به رشته تحریر درآورده است. از جمله موضوعاتی که ایشان به آن پرداخته است، تفسیر  قرآن کریم به دو شیوه موضوعی و ترتیبی می باشد. در این پژوهش تلاش گردیده تا با بهره گیری از آثار ارزشمند این دانشمند فرزانه روش ایشان در تفسیر موضوعی قرآن  مورد توجه و تحلیل قرار گیرد. نتیجه این تحقیق بیانگر این حقیقت است که این استاد فرزانه در موضوعات و حوزه های گوناگون همچون مباحث اعتقادی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی با بهره جستن لطیف از آیات قرآنی و مبانی تفسیر موضوعی که شامل کاربرد آیات قرآن در تفسیر و سنت و عقل می­باشد وهمچنین مباحث عرفانی، تفسیر موضوعی بدیعی ارائه کرده­اند که برای جامعه قرآنی بسیار راهگشا است. این تحقیق از سه فصل تشکیل گردیده که در فصل اول بعداز کلیات ابتدا به معانی وتعریف تفسیر و مباحثی چند درباره آن و زندگی نامه استاد فرزانه آیت الله العظمی جوادی آملی پرداخته شده است. در فصل دوم هم به مباحثی پیرامون تفسیر موضوعی و پیشینه و اهمیت آن پرداخته شده است و در فصل سوم نیز به روش شناسی و ویژگی های آثار تفسیر موضوعی ایشان ونمونه های آثار استاد جوادی آملی اشاره گردیده است این پژوهش با نتیجه گیری و پیشنهادات ارائه گردیده و با ذکر منابع خاتمه پذیرفته است.

 

کلید واژه ها: قرآن، تفسیر موضوعی، مبانی تفسیر، تفسیر ترتیبی، آیت الله جوادی آملی

 

فصل اول: کلیات و مفهوم شناسی

بخش اول: کلیات

بخش دوم: تفسیر و مباحثی پیرامون آن

بخش سوم: زندگی نامه

 

بخش اول: کلیات

1-1-1- مقدمه:

«إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یِهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا کَبِیرًا»[1] «قطعاً این قرآن به [آیینى] که خود پایدارتر است راه مى‏نماید و به آن مؤمنانى که کارهاى شایسته مى‏کنند مژده مى‏دهد که پاداشى بزرگ برایشان خواهد بود»

قرآن کریم چشمه جوشان معارف الهی و سفره­ای پر نعمت است که به روی بشریت گشوده شده و تا فرجام جهان برنامه زندگی مادی و معنوی بشر است.

از آنجا که قرآن دارای معانی مختلف و دارای لایه­های گوناگون است، در طول 17300 سال مفسران قرآن تلاش نموده اند تا مراد خداوند را در اختیار مردم قرار دهند و در جنبه های گوناگون در این کتاب    عظیم­الشان تأمل کرده اند، یکی از این جنبه ها علم تفسیر است؛ که با اسلوبهای مختلف نگارش می­یابد که از جمله آنها تفسیر موضوعی و ترتیبی است و در مبحث روش قرآن به قرآن یکی از گونه های فرعی روش تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر موضوعی است.

دانشمندان نام آور شیعه رسالت خطیر و بی نظیر خویش را غواصی در دریای معارف قرآن و خوشه چینی از سیره ی پیشوایان دینی می دانند.کتاب پر برگ تاریخ، در صفحات زرین خویش، مردان بزرگی را به ما می­نمایاند که زندگی خویش را وقف هدایت بشر نموده اند و پیامبران در تاریخ انسانیت مشعلدار آگاهی بوده و در طریق رشد و تعالی روح و روان انسانها و بهسازی اجتماع بشری مردم را فرا خواندند و گاه سر خویش را بر این هدف نهادند.عالمان دین هم ادامه دهندگان همین راه اند؛ و مانند پیامبران خدا، مصمم و قاطع، گام در عرصه­ی نبرد با جهل و نادانی می نهند. به راستی که اینان مصداق بارز (العُلماءُوَرَثَهُ الانبیاء) بوده اند و در راه رساندن پیام رسولان خدا و گسترش آیین خاتم پیامبران، تمام توان خویش را به کار    می­گیرند و از رنج و بلا نمی هراسند ودر راه انجام وظیفه ی خطیر (بیان رسالت الهی) فقر، غربت، اسارت و شهادت، آنان را از هدف والای خود باز نمی­دارند.

یکی از فقهایی که سالیان دراز به تدریس و تربیت شاگردان و تبلیغ معارف دینی، به تحقیق و تالیف و ترجمه کتابهای ارزنده علمی اشتغال داشته و دارد متفکر و فیلسوف و اندیشمند سترگ معاصر، حضرت آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی (دام ظله العالی) است. در این تحقیق تلاش گردیده  با روش تفسیری ایشان در تفاسیر موضوعی قرآن وشیوه های بهره گیری ایشان از این کتاب مقدس آشنا شویم. تفسیر آیت­الله جوادی آملی از نمونه های جدید شیوه ی تفسیری به شمار می آید، این تفاسیر موضوعی ایشان، در یافتن دیدگاه قرآن در پاسخ به مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، اخلاقی، …… می­باشد.

1-1-2- بیان مسأله:

علم تفسیر، از علوم مهمی است که دچار تحولات گوناگون شده و دانشمندان مسلمان، از صدر اسلام تاکنون همواره برای پیشبرد آن تلاشهای بسیاری کردند. صدها تفسیر کوتاه و بلند درباره قرآن نوشته شده که با یکدیگر بسیار تفاوت دارند، تفاوت هایی که ناشی از روشها و گرایشهای مفسران بوده که در آثار تفسیری آنان جلوه گری نموده است. زمینه های فکری، علمی، مذهبی و زمانی که مفسر درآن قرارداشته نقش بسزایی در این روشها داشته است که ما را برآن می­دارد به تحقیق این امور بپردازیم.

آگاهی از روش شناسی، فهم و تفسیرقرآن از منزلت و موقعیتی بس بزرگ برخوردار است و پرداختن به ابعاد مختلف روش شناسی تفسیربرای دستیابی به روش صحیح، در سعادت انسان و حل معضلات فردی نقش مهمی خواهد داشت.

آیت الله جوادی آملی از جمله اندیشمندانی است که با الهام گرفتن از روش تفسیری آیت الله طباطبایی (ره) به تفسیر موضوعی قرآن پرداخته است و حدود هجده جلد از مباحث موضوعی و مورد نیاز جامعه را مدنظر قرار داده اند و با نظرات فلسفی و اعتقادی خود و با الهام گرفتن از فلاسفه مشهور جهان اسلام، تفسیری جامع به جهان ارائه داده اند که در نوع خود کم نظیر به شمار می­رود. در این پایان نامه تلاش خواهد شد مبانی تفسیر، منابع تفسیر و شیوه تفسیرموضوعی آیت الله جوادی آملی مورد بررسی قرار گیرد.

1-1-3- سوال های تحقیق:

1-1-3-1- سوال اصلی تحقیق:

تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی از چه روشهایی پیروی می­کند؟

1-1-3-2- سؤالات فرعی تحقیق:

1-تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی از چه ویژگیها و روشهایی برخوردار است؟

2- امتیازات روش تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی بر دیگر روشها چیست؟

3- تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی چه ابعاد و موضوعاتی را شامل می­شود؟

1-1-4- فرضیه های تحقیق:

1-گمان می­رود تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی تفسیری موضوع مدار می­باشد.

2- گمان می رود امتیاز روش آیت الله جوادی آملی در تفاسیر موضوعی، گرایش عرفانی ایشان در تفاسیر می­باشد.

3-گمان می­رود تفسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی، در بر دارنده همه ابعاد و موضوعاتی، همچون مباحث اعتقادی، اخلاقی، تربیتی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و…. باشد.

1-1-5- هدف تحقیق:

هدف کلی:

معرفی یکی از نوابغ معاصر و آثار ارزنده ایشان به عنوان بهترین مفسرموضوعی.

شناساندن سبک تفسیری قرآن به قرآن در این تفاسیر.

بررسی امتیازات تفاسیرموضوعی آیت الله جوادی آملی.

بررسی ابعاد و موضوعات گوناگون در تفاسیر موضوعی آیت الله جوادی آملی

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 211

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

*********  ********* *********

مطالب مشابه را هم ببینید
فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید !
سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید